Historiako Testu Iruzkinak - Recently Updated Pages

3. Pertsiarren Manifestua

koro — Mon, 07 Sep 2009 02:47:01 CDT

Testuaren sailkapena
1814an Borbondarrak tronura itzuli zirenean, Cadizen izandako hainbat absolutista erregearengana joan zen, konstituzioa gogoz kontra onartu beharrean izan zirela eta,berriz ere absolutismoa ezartzeko eskatuz. Dokumentu hori da aurrean duguna.

Testuaren azterketa
Testuan 3 ideia agertzen dira:

Idazleak pozik daude Fernando VII.a Espainiara itzuli delako.
Monarkia absolutuaren defentsa sutsua egiten dute, herritar guztientzat dituen abantailak azpimarratuz.
Antzinako legeen eta Monarkiaren araberako gobernua eskatzen dute, Cadizko konstituzioari uko eginez.

Beste argibide batzuk:

BH: Bere Maiestea, Fernando VII.a.
Gatibutasun 6 urteak: 1808-1814.
Cadizeko dekretuak: Konstituzio liberala.

Iruzkina
Fernando atzerrian zegoen bitartean, Jose I.aren aurkariak Cadizen bildu ziren eta bertan Gorteak eratu zituzten, konstituzio liberal bat idatziz. "La Pepa" izenez ezagutzen dugun konstituzioa idatzi zuten 1812. urtean. Hau egin zutenak Cadizen bildutako liberalak eta absolutistak ziren, denak frantsesen aurkakoak, hori bai. Hala ere, absolutista hauek ez ziren gustura geratu konstituzioarekin eta Pertsiarren Manifestua idatzi zuten. Izena antzinako pertsiarren ohitura batetik datorkio, idatziaren hasieran agertzen dena: Era costumbre entre los antiguos persas vivir 5 días de anarquía...

Desiratua itzuli zenean, gorteetako diputatuen zatiketa aurkitu zuen eta, manifestu honetan eskatzen zitzaionari jarraituz, herriaren subiranotasuna eta askatasunak defendatzen zituen idazkia alde batera utziko zuen segituan. Kontuan izan behar dugu Fernando VII.a absolutista zela, eta Cadizen gehiengoa liberala izan arren, absolutistak herritarren artean gehiengoa zirela. Hori ikusita, ordezkari absolutistek Fernando VII.ari eskatu zioten bere burua agintari absolutu izendatzeko, eta hark oso pozik onartu zuen eskaria. Modu honetan hasi zen beste 6 urteko absolutismoa, baina diferentzia handi bat zegoen oraingoan: liberalen aurkako etengabeko borrokak, alegia.

Aipatzekoa da testua idatzi zuten absolutistek eman zuten iritzi aldaketa, gerra amaitu bezain pronto, aurrez babestu zuten "La Pepa" bazterrera utzi baitzuten. Liberalak ez ziren, ordea, guzti honen aurrean oso pozik egongo, eurek prestaturiko konstituzioa pikutara joan baitzen. Hain zuzen ere, ezinegon hori izango da Riegoren altxamenduaren eta hirurteko liberalaren ezarpenaren arrazoia, Cadizko konstituzioa berrezarriz.

Benetan garrantzitsua izan zen garai hartan testu hau, beste hainbat arrazoiren artean, Fernando VII.a absolutismoa ezartzera bultzatu baitzuen. Honetan datza bere garrantzia, ordura arteko konstituzio liberal bakarra albo batera utzi zuen agiria izan baitzen.

Egileak

Ana, Eneko, Beñat, Amaia, Ihintza, Eñaut...

Testua

Kororen ataria

1. Baionako Abdikazioak

koro — Mon, 07 Sep 2009 02:40:52 CDT

Testuaren sailkapena
1808ko maiatzaren 20an, Espainiako erregeak, bere basailuei idatziriko dokumentua dugu hau. Testuan esaten duenez, bere koroa Frantziako enperadoreari uzten dio. Testua Baionako Biltzarrean idatzi zen eta helburua Borboiek koroa uzten dutela jakinaraztea da.

Testuaren azterketa
Testuaren izenburuak dioen bezala, erregeak bere tronua utzi egiten du (abdikazioa), Napoleoni emanez.

Honela, testuaren bi paragrafoetan helburua (monarkiaren oparotasuna, lasaitasuna, segurtasuna…) lortzea eta nori zer ematen zaion esplikatzen du (tronua, Espainia eta Indietako eskubideak Napoleoni).

Testuak ulertzera ematen du, koroa bere borondatez utzi duela, baina gauza argia da beste erremediorik ez duelako utzi duela.

Iruzkina
Testu honen doinua lagunkoia eta atsegina bada ere, ez du garaiko egoerarekin antzekotasun handirik.

Egoera ondo aztertuz gero, arraroa da Espainiako erregeak Frantziako enperadoreari koroa uztea; behartuta sinatu zuela dokumentu hau pentsarazten digu. …

Aranjuez, Godoy , Murat... komentatu.

Fernando VII.ari eta Karlos IV.ari Napoleonekin biltzeko “gonbidapena” etorri zitzaien eta berarekin eraman zituen Baionara, bertako biltzarrean parte hartzera. Biltzar honetan, biak ia-ia euren karguei uko egitera behartu zituzten, eta testuan euren amorrua ez agertzea mehatxaturik egotearen ondorio izango da. Napoleoni espainiar herria sutu eta frantsesen aurka egitea komeni ez zitzaionez, Karlos IV.ari aginduko zion testu hau idazteko, honen bidez, herritarrak lasaitzeko.

Aipatu behar da, hala ere, ez zutela Napoleonek eta bere anaia Jose I.a Bonapartek bila zebiltzen helburua bete-betean lortu, handik gutxira lehertu baitzen Madrileko Altxamendua. Azken honen aurkako errepresio gogorrak oihartzun handia izan zuen Europa osoan eta Napoleonen Inperioaren erorkeraren erantzuleetako bat izan zen. Harrekin batera erori zen Jose I.a Bonaparte ere, eta orduan, Fernando VII.ak, Desiratuak, lortu zuen agintea.

Egileak

Irati, Xabier, Eneko, Eñaut eta Alain

Testua

Kororen ataria

Testuen iruzkinak

koro — Sun, 30 Mar 2008 03:49:50 CDT

Baionako Abdikazioak
Pertsiarren Manifestua

Larritasun publikoaren aurkako orriak sartzeko debekua

koro — Mon, 17 Dec 2007 17:08:41 CST

Testuaren sailkapena
Testu honen gaia juridikoa da. Frantziako iraultza hasi eta gero idatzita dago. Carlos IV.a erregea monarkia absolutua jarraitu nahian dabil eta, Frantzian gertatu denaz ohartuta, ez zaio hango berririk hona iristea komeni; horregatik aduanetara iristen den guztia jasotzeko agindua eman du.

Testuaren azterketa
Frantziatik datozen berriei zabalpena eragotzi nahi zaie eta, horretarako, hurrengo neurriak hartu nahi dira:

Iraultzari buruzko liburuak Estatu Ministeriora bidaliko dira.
Zeharkako loturak dituzten objektuak Hazienda Ministeriora, osagarriak kendu ahal izateko.
Frantsesez idatzitako liburu guztiak Errenta Zuzendari nagusiei, badaezpada ere, errebisatu ahal izateko.

Frantzia berria aipatzen da testuan: Iraultzaren ondorengo Frantzia esan nahi du, Borboiak erori eta gero sortu den Frantzia.

Zigiluz itxita aipatzen du testuak: garaia hartan erabiltzen zen lakrari egiten dio erreferentzia. Itxita esan nahi du, dudarik gabe.

Iruzkina
Garai honetan, 1792an, Carlos IV.a zen errege eta absolutismoa zen nagusi. Ilustrazioaren ideiak gogoko zituzten erregeak eta, batez ere, bere balidoa zen Godoyk, baina neurri batean. Despota Ilustratuak ziren eta Todo para el pueblo, pero sin el pueblo lemapean agintzen zuten. Zenbait aldaketa egin zuten, ekonomiaren esparruan gehienak edo hezkuntzan, EHAE sortu zen eta Errege Mintegiak ospe handia hartu zuen. Caracaseko Errege Konpainia ere lanean ari zen eta etekin handiak lortzen zituen. Baina absolutismoaren printzipioak baztertu gabe.

Frantzian konbentzio nazionalak heriotza zigorra ezarri zion Luis XVI.ari eta honek zirrara berezia eragin zuen Europako gorteetan, erantzuna emateko ekintzak prestatzen hasiz. Ordura arte ilustrazioa aurrerapen bezala ikusten bazuten ere, agintariak beldurrak airean zeuden, iraultzaren berria zabalduz gero, euren egoera pribilegiatuaren amaiera ekar zezakeelako. Lehenengo neurria izan zen mugak istea, iraultzaren uholdea gelditu nahian. Honen adibide garbia dugu Lasaitasun publikoaren aurkako orriak sartzeko debekua, aztertzen ari garen testua.

Begi bistakoa da dokumentu honek izugarrizko garrantzia izan zuela, baina ez zela iraultzaren eragina gerarazteko gai izan. Frantzia eta Espainia bata bestearengandik gertuegi zeuden informazioak itzaldu ahal izateko eta euskal portuetan ezin ziren ixildu Frantziatik zetozen berriak. Are gehiago, Konstituzioaren aldeko talde bat osatu zen eta, oraindik oso goiz bada ere, pixkanaka liberalismoaren ideiak errotzen joango dira eta, debekuak debeku, aldaketa ezinbestekoa izango da.

Iturriak: Unai, Inacio, Imanol, Irati, Eñaut eta Ihintzaren iruzkinak.

KOROren ataria

Testua

Frankisten zinismoa Gernikako bonbardaketaren aurrean

koro — Mon, 17 Dec 2007 17:07:28 CST

Testuaren sailkapenaIzaera militarra eta politikoa du. Burgosen idatzi zen 1937an nazionalak iparraldea hartzeko ahaleginetan murgildu ziren gerra zibileko fase hartan Kondor Legio alemaniarrak Gernika bonbardatu eta gutxira.

Testuaren azterketaTestu honen bidez, Gernikaren bonbardaketa eta suntsiketa Euskal Armadari egotzinahi zieten, Agirre lehendakariaren salaketak ukatuz eta baztertuz, honek bonbardaketa nazionalei leporatzen baitzien. Nazionalek, justifikazio gisa, armada nazionalak gauzatutako ekintzak goratzen dituzte, oso modu baikorrean goratu ere, eta Espainia nazionalaren ideia indartzen dute; aldiz, Espainia eta Euskal Herria errepublikar eta abertzaleari egiten zaizkion aipamenak oso ezkorrak dira. Hortaz, nazionalek libratzaileen eta salbatzaileen lekua hartu nahi izan zuten eta errepublikazaleak eta nazionalistak maltzur eta Espainiaren galtzailetzat aurkeztu zituzten.

Iruzkina1936ko altxamenduaren ondoren Euskal Herria bi aldetan banatu zen. Alde batean, Arabak eta Nafarroak gartsuki hartu zuten parte matxinatuen alde, bertan destinaturiko militarrek eta Errepublikaren aurkako indar eskuindarrek bultzatuta. Erro sakonak zituzten indar eskuindarrek bi lurralde horietan.

Bestalde, gobernuari leial iraun zuten Bizkaian eta Gipuzkoan hiru bloke handitan (eskuina,ezkerra eta euskal nazionalismoa) banaturik zeuden bi lurraldeek. Herrialde hauetan zeuden militarrek eta segurtasun indarrek Errepublikari leial iraun zuten oro har. Halaz ere, Garellanoko koarteleko ofizial batzuk saiatu ziren konspirazioan eta matxinatzen saiatu ziren era berean, Donostiako Loiolako kuarteleko militarrak.

Kostaldeko bi euskal lurraldeak Errepublikari leial iraun zuten gainerako lurraldeetatik berex geratu ziren, Kantabria eta Asturiasekin batera. Egoera hark biziki oztopatu zituen komunikazioak eta egoera are zailagotu zuen kanpoko estatuen Interbentzioaren Aurkako Tratatuak. Itsasbideak eta mugak blokeatu zirelako.

Aipatzekoa da Mola Iruñean egoteak izan zuen garrantzia. Bere postutik errazagoak ziren karlistekiko harremanak, estatu-kolpearen prestakuntzari begira, karlistak nagusi baitziren Nafarroan. Errepublikaren hasieratik ari ziren karlistak bere indar paramilitarrak, erreketeak, entrenatzen faxista italiarren laguntzaz. Halatan, uztailaren 18an armadako tropez gainera, ongi antolatu eta ekipaturiko gudatalde ugarik erabili izan ahal zituzten iparraldeko frontean.

Gerra laburra izan zen Euskal Herrian eta hamaika hilabete iraun zuen: uztailaren 18ko altxamendutik lurraldea osorik okupatu zen arte, uztailaren 2ra arte. Euskal Herriari dagokionez, bi fase bereiz daitezke gerran: lehena Gipuzkoan eta bigarrena, Bizkaian.

Gipuzkoan garatu zen gerraren lehen fasea, frontea Deba ibaian ezarri zen arte, 1936ko udazkenera arte alegia. Juntas de Defensa eta Herri Fronteko alderdiek gidatu zituzten gerra mugimenduak, eta ez zen erabakiak hartuko zituen agintaritza baturik izan. Halatan, errepublikazaleen aldeko bandoan handia izan zen antolakuntza eza eta soldatu eta bitarteko gutxi izan zuten ondo entrenaturiko errekete kolomei eta armadari aurre egiteko. Lubakietako borrokak nagusitu ziren guduetan, hango orografia menditsua aproposa baitzen gerra molde horretarako. Errebeldeek erasopean ezarri zuten Irun, mugako bidea mozteko. Mendebalderantz jo zuten ondoren, Donostian barrena, Deba ibaira iritsi arteraino.

Bigarren fasea Autonomia Estatutua onartu ondoren garatu zen eta Eusko Jaurlaritzak gidatu zuen. Bizkaia izan zen gerra eremua. Hasiera batean lasaitu egin zen frankisten presioa, indar guztiak bildu baitzituzten Madrilgo frontera; hats egin ahal izan zuen Eusko Jaurlaritzak eta bitartean sortu zuen Eusko Gudarostea (euskal armada), gotortu zituen Bilboko babesak, eta kontraerasoari ekin zion Arabako lurretan. 1937ko udaberrian hasi ziren gudu gogorrak, errebeldeek Madrilen porrot egin ondoren. Askoz ere soldadu eta baliabide material gehiago erabili ziren. Errebeldeek alemanen Kondor Legioaren eta brigada italiar baten laguntza izan zuten; armada errebeldeko soldaduekin eta erreketekin batera 40.000-60.000 soldadu, berrehun artilleria pieza eta ehun hegazkin zituzten guztira. Eusko Gudarosteak 40.000 soldadu, ehun artilleria pieza, bi hegazkin taldetxo, mugikortasun eskasekoak biak (aerodromoak frontetik hurbil zeuden eta, hortaz, ezin ziren behar bezala babestu) zituen bere aldetik. Teknika militar berri batzuk plazaratu ziren fase honetan: oinezko soldaduek ekin aurretik, hegazkinek eta artilleriak bonbaz sakailatzen zituzten hartu beharreko lekuak. Hiri zibilak ere masiboki bonbardatu zituzten –Durango eta Gernikako bonbardaketa, azken hau hemen komentatzen ari garena- etsaiak beldurtu eta guztiz adoregabetzearren. Frankistek hego eta ekialdetik eraso zioten Bizkaiari martxoaren azken egunetatik aurrera eta, bi hilabete eta erdiren ondoan sartu ziren Bilboko hirian (ekainaren 19an).

Aipagarria da Eusko Jaurlaritzak erretiradaren orduan hartu zuen erabakia, ez baitzuen errebeldeen esku geratuko zen produkzio-aparatua ezdeusean utzi. Errepublikako gobernuaren ezadostasunarekin berriz ere, euskal lurralde guztiak errebeldeen eskuetan geratu ondoren, EAJ alderdiak Santoñako Ituna hitzartu zuen italiarrekin; haren arabera errenditu egin ziren batailoi nazionalistak eta ordainean itsasoratu ahal izango ziren euskal nazionalistak bila etorriko zitzaizkien ontzietan. Ituna ez zuten, ordea, errespetatu eta kartzela frankistetan sartu zituzten nazionalistak.

Urte askotan ukatu zuen Francoren erregimenak Gernikako bonbardaketa, gerran inolako babesik gabe bizi ziren zibilen aurkako bonbardaketak nazio artean izan zezakeen sonagatik. Baina II. Mundu-Gerran, bai faxistek eta bai aliatuek, horrelakoak eta handiagoak ere egin zituzten, nazien kontzentrazio-esparruak edo Estatu Batuek botatako bonba atomikoa, adibidez. Picassok bere obrari Gernika deitu bazion ere, egoera latza eta beldurgarria ez zen herri honetan bakarrik eman.

KOROren ataria

Testua

Bergarako Ituna

koro — Thu, 12 Apr 2007 14:06:50 CDT

1. Bergarako Ituna (1839)

TESTUA
Testuaren sailkapena

Hona hemen, M. Tuñón de Larak “Historia de España” izendatutako entziklopediako fragmentu bat. 1985eko urtean argitaratuta izanik ere, testuinguru historiko baten barnean kokatuko genuke: I. Guda Karlista eta Iraultza liberalaren garaipenaren ondorengoa. “Bergarako Itunaz” ari gara.

Testuaren azterketa

Testu honetan Bergarako Besarkada sinatzeko Espartero eta Marotok 1839an lortu zuten akordio multzoko 3 artikulu agertzen dira. Bertan dioenez, Esparterok Gorteen aurrean foruen mantenua gomendatuko du, 1837ko Konstituzioa eta Isabel II.aren agintea onartzen duten heinean betiere. Marotoren bigarren baldintza zena ere onartzen du, karlisten armadak liberalen armadan sartzeko aukera izatea, alegia. Azkenik, Nafarroako eta Arabako tropek baldintza hauekin bat egiteko ateak irekita utziko dira, horiek ez baitzuten ituna sinatu.

Iruzkina

Itun hau Bergaran sinatutako hitzarmena da. Maroto eta Espartero militarrek sinatu zuten gerra karlistari irtenbide hitzartua ematearren.
Gerra karlistaren amaiera ekarri zuen. Gerra Fernando VII.a hil zenean hasi zen, Lege Salikoa deuseztatzean bere alaba Isabelen alde agertu zirenez, bi alderdien artean gatazka armatua piztu zen eta gatazka horrek eragin zuzena izan zuen EH-n, lurjabe ziren behe-mailako nobleen eta, batez ere, behe-mailako kleroaren egoerak okerrera egin baitzuen nabarmen. Talde hauek karlisten, Errejimen Zaharraren, klerikalismoaren, foruen eta bizimodu tradizionalaren alde agertu ziren, XIX. mendearen lehenengo urteetatik aurrera aldaketa ugari gertatu baitziren esparru horietan. (denboraz ondo ibiliz gero puntu hau luzatzea badago...)
Karlisten artean ere zatiketak zeuden eta oso argi ikus daitezke testu honetan, Maroto irtenbide negoziatuaren aldekoa zen, alde bakoitzak zenbait alderditan amore eman beharko zuelarik. Aldiz, une honetan nafarrek eta arabarrek ez zuten Itunean parte hartu nahi izan. Ituna sinatu eta ondorengo urteetan, Esparteroren erregeordetzaren garaian hain zuzen ere, euskal foru-errejinenetan aldaketa handiak gertatu ziren: Nafarroak Hitzarturiko Legea edo Ley Paccionada sinatu zuen bere aldetik 1841eko abuztuan eta “probintzia exentu edo salbuetsi” delakoek (Provincias exentas: Bizkaia, Gipuzkoa eta Araba) urrian foruak marko konstituzionalaren barnean egokitu zituzten. (Bi legeei buruz ere gehiago sakondu daiteke, Cánovasen ondorengo interpretazioa..., baina sarrera moduan, ez baita gaia bera, albokoa baizik!).

KOROren ataria

Testua

Casas Viejas

koro — Tue, 10 Apr 2007 11:47:55 CDT

Andaluzian II. Errepublikan kokatzen den gertakizuna da. Nekazari batzuk, errepublikak sortutako itxaropenak zapuztuta ikustean, errepublikazaleen aurka egin zuten enfrentamendua izan zen.

1833an II. Errepublika ezartzean, ezkerra jarri zen agintean eta langileen egoera hobetu behar zela zirudien, baina ez zen horrela gertatu. Ogia %40 igo zen eta gosea zen nagusi; gutxi batzuk soilik ziren oso aberats.

Casas Viejasen (Andaluzia) altxamendu bat egitea erabaki zuten; helburua “komunismo libertarioa” ezarri eta Espainian hedatzea zen. Gainera, Katalunian ere altxatuko ziren ustean ziren, baina ez zen horrela izan. Hala eta guztiz ere, Casas Viejasen ez zen hori jakin eta, jada, altxamendua hasita zegoen.

Dokumentalak Seisdedosenganako bortizkeria erakusten du eta garaiko biolentzia eta odol hotza agertzen du. Errepresioa izugarria izan zen eta, kasualitatez, irudi errealak ditugu, kazetari bat bertan baitzebilen garai hartan. Honetaz gain, Stalinen SESB-ek pelikula bat egin zuen beranduago eta film horretako irudiak ere agertzen dira dokumentalean.

Udaletxeko hainbat paper erre zuten… eta orduan guardia zibilaren errepresioa hasi zen. Matxinatuak mendira jo zuten eta Seisdedos, bere familiarekin eta beste zenbait matxinatuekin, batera txabola batean sartu zen. Guardia zibilek inguratu zituzten eta ezin atera geratu ziren. La libertaria zeritzoten emakumeak eta beste gizon batek atzeko leiho batetik ihes egitea lortu zuten. Guardia zibilek, errenditzen ez zirela ikusirik, Seisdedos eta bere familia barruan zeudelarik etxea erre zuten. Ondoren, herritar ugari fusilatu zuten inongo arrazoirik gabe.

Gertakizun tamalgarri honen ondorioz, CNT eta FAI-k Azaña lehendakariari botako diote gertatutakoaren errua eta, une honetatik aurrera, ezkerrari kosta egingo zaio elkartasuna lortzea. Aldiz, eskuina batuta aurkeztuko da hurrengo hauteskundeetan eta irabazi egingo du. Lerroux, bera ere, Partido Radicaleko kidea, eskuinarekin batera ikusiko dugu une honetan. Espainia eskuinaren esku geratuko da. Berehala etorriko da, baita ere, Gerra Zibila… eta 40 urte iraungo duen diktadura ere bai!

Ordizian, 2007an eginiko iruzkina

Kolaboratzaileak: Nerea, Silvia, Eneritz eta Leire

Pelikula eta Dokumentalen Iruzkinak

koro — Tue, 10 Apr 2007 11:44:31 CDT

There is no abstract available for this page revision.

Home

koro — Sun, 03 Dec 2006 13:35:37 CST

Testu historiko baten iruzkina egitekoan jarrai daitezkeen aholkuak

Testu historikoak historialariek euren lanerako erabiltzen duten iturria dira. Dokumentuetan garai zehatz bateko errealitatearen zati bat dago irudikatuta eta testu horien azterketa oinarrizkoa da historia ezagutzeko.
Testu historiako baten iruzkina ondo egiteko hainbat eragiketa egin behar da: sailkatu, aztertu eta iruzkina egin.

Testuaren sailkapena
Testu historikoa adi-adi irakurri ondoren, modu laburrean sailkatu behar da, ondorengo alderdiak azpimarratuz.

Testuaren gaia: juridikoa (legeak, dekretuak, konstituzioak, tratatuak, itunak, kontratuak…), dokumentala (erroldak, katastroak, erlazio estatistikoak…), lekukotasunezkoak (memoriak, autobiografiak, karta pertsonalak…), narratiboak (lan literarioak, iritzi-artikuluak, kazetaritza-testuak…) edo historiografikoak (egile batek gertaera bati buruz, gero egindako azterketa).

Egilearen identifikazioa: zenbaitetan garbia izango da eta testua ulertzeko beharrezkoa. Dokumentuak ez badu adierazten, ondorioztatzen saiatu behar dugu. Gainera, egilearen subjektibotasuna edo alderdikeria nabarmena denean, egilearen ezaugarri biografikoak garatzea beharrezkoa izango da, egile horren ezaugarri biografikoak garatzea beharrezkoa izango da; kasu honetan egilearen aipamen laburra egingo dugu atal honetan eta ezaugarri biografikoak iruzkinean garatuko ditugu.

Testuaren xedea eta helburua: Testua nori zuzenduta dagoen adierazi behar da eta dokumentuak zer-nolako helburua duen.

Testuaren kokapena denboran eta espazioan: Azkenik, testua espazioan eta denboran kokatzea beharrezkoa izango da. Batzuetan data zehatzak ez du garrantzirik, baina testua zein garai historikotan kokatzen den adierazi behar da beti.

Testuaren azterketa

Testu historikoa berriro irakurri oso adi, oinarrizko ideiak azpimarratuz. Ondoren, ideia horiek modu logikoan eta hierarkikoan aurkeztuko dira eta baita testuko kontzeptuak ere; antolamendu horretan ideia nagusiak eta bigarren mailakoak bereizi beharko dira.

Era berean, testuko oinarrizko kontzeptuak argitu behar dira, terminoak, aipamenak eta egoerak azalduz; izen bereziak, instituzioak eta termino teknikoak ere argitu beharko dira.

Iruzkina
Zatirik garrantzitsuena da, bertan azterketaren atalean adierazitako testuko ideiak garai horretako gertaera historikoekin erlazionatu beharko baitira. Ondorengo urratsak jarrai daitezke:

Testuko gaia ulergarriagoa egiten duten aurrekariak aipatu.

Testua bertan ageri den gai historiko orokorrarekin erlazionatu.

Testuan adierazitakotik atera daitezkeen ondorioak adierazi.

Testuaren egilea eta bere egoera pertsonala kritikatu.

Testua beste iturri batzuen bidez gai horri buruz ditugun ezagupenekin konparatu.

Azkenik, garrantzitsua izango da gai orokorraren testuinguruan dokumentuak duen garrantzia baloratuko duen ondorio laburra eskaintzea.

TESTUAK

Historiako Testu Iruzkinak - Recently Updated Pages

3. Pertsiarren Manifestua

1. Baionako Abdikazioak

Testuen iruzkinak

Larritasun publikoaren aurkako orriak sartzeko debekua

Frankisten zinismoa Gernikako bonbardaketaren aurrean

Bergarako Ituna

1. Bergarako Ituna (1839)

Casas Viejas

Pelikula eta Dokumentalen Iruzkinak

Home

Testu historiko baten iruzkina egitekoan jarrai daitezkeen aholkuak

Testu historikoak historialariek euren lanerako erabiltzen duten iturria dira. Dokumentuetan garai zehatz bateko errealitatearen zati bat dago irudikatuta eta testu horien azterketa oinarrizkoa da historia ezagutzeko.

Testu historiako baten iruzkina ondo egiteko hainbat eragiketa egin behar da: sailkatu, aztertu eta iruzkina egin.

Testuaren sailkapena
Testu historikoa adi-adi irakurri ondoren, modu laburrean sailkatu behar da, ondorengo alderdiak azpimarratuz.

Testuaren xedea eta helburua: Testua nori zuzenduta dagoen adierazi behar da eta dokumentuak zer-nolako helburua duen.

Testuaren kokapena denboran eta espazioan: Azkenik, testua espazioan eta denboran kokatzea beharrezkoa izango da. Batzuetan data zehatzak ez du garrantzirik, baina testua zein garai historikotan kokatzen den adierazi behar da beti.

Testuaren azterketa

Testu historikoa berriro irakurri oso adi, oinarrizko ideiak azpimarratuz. Ondoren, ideia horiek modu logikoan eta hierarkikoan aurkeztuko dira eta baita testuko kontzeptuak ere; antolamendu horretan ideia nagusiak eta bigarren mailakoak bereizi beharko dira.

Era berean, testuko oinarrizko kontzeptuak argitu behar dira, terminoak, aipamenak eta egoerak azalduz; izen bereziak, instituzioak eta termino teknikoak ere argitu beharko dira.

Iruzkina
Zatirik garrantzitsuena da, bertan azterketaren atalean adierazitako testuko ideiak garai horretako gertaera historikoekin erlazionatu beharko baitira. Ondorengo urratsak jarrai daitezke:

Testuko gaia ulergarriagoa egiten duten aurrekariak aipatu.

Testua bertan ageri den gai historiko orokorrarekin erlazionatu.

Testuan adierazitakotik atera daitezkeen ondorioak adierazi.

Testuaren egilea eta bere egoera pertsonala kritikatu.

Testua beste iturri batzuen bidez gai horri buruz ditugun ezagupenekin konparatu.

Azkenik, garrantzitsua izango da gai orokorraren testuinguruan dokumentuak duen garrantzia baloratuko duen ondorio laburra eskaintzea.

TESTUAK

Historiako Testu Iruzkinak - Recently Updated Pages

3. Pertsiarren Manifestua

1. Baionako Abdikazioak

Testuen iruzkinak

Larritasun publikoaren aurkako orriak sartzeko debekua

Frankisten zinismoa Gernikako bonbardaketaren aurrean

Bergarako Ituna

1. Bergarako Ituna (1839)

Casas Viejas

Pelikula eta Dokumentalen Iruzkinak

Home

Testu historiko baten iruzkina egitekoan jarrai daitezkeen aholkuak

Testu historikoak historialariek euren lanerako erabiltzen duten iturria dira. Dokumentuetan garai zehatz bateko errealitatearen zati bat dago irudikatuta eta testu horien azterketa oinarrizkoa da historia ezagutzeko.

Testu historiako baten iruzkina ondo egiteko hainbat eragiketa egin behar da: sailkatu, aztertu eta iruzkina egin.

Testuaren sailkapenaTestu historikoa adi-adi irakurri ondoren, modu laburrean sailkatu behar da, ondorengo alderdiak azpimarratuz.

Testuaren xedea eta helburua: Testua nori zuzenduta dagoen adierazi behar da eta dokumentuak zer-nolako helburua duen.

Testuaren kokapena denboran eta espazioan: Azkenik, testua espazioan eta denboran kokatzea beharrezkoa izango da. Batzuetan data zehatzak ez du garrantzirik, baina testua zein garai historikotan kokatzen den adierazi behar da beti.

Testuaren azterketa

Testu historikoa berriro irakurri oso adi, oinarrizko ideiak azpimarratuz. Ondoren, ideia horiek modu logikoan eta hierarkikoan aurkeztuko dira eta baita testuko kontzeptuak ere; antolamendu horretan ideia nagusiak eta bigarren mailakoak bereizi beharko dira.

Era berean, testuko oinarrizko kontzeptuak argitu behar dira, terminoak, aipamenak eta egoerak azalduz; izen bereziak, instituzioak eta termino teknikoak ere argitu beharko dira.

IruzkinaZatirik garrantzitsuena da, bertan azterketaren atalean adierazitako testuko ideiak garai horretako gertaera historikoekin erlazionatu beharko baitira. Ondorengo urratsak jarrai daitezke:

Testuko gaia ulergarriagoa egiten duten aurrekariak aipatu.

Testua bertan ageri den gai historiko orokorrarekin erlazionatu.

Testuan adierazitakotik atera daitezkeen ondorioak adierazi.

Testuaren egilea eta bere egoera pertsonala kritikatu.

Testua beste iturri batzuen bidez gai horri buruz ditugun ezagupenekin konparatu.

Azkenik, garrantzitsua izango da gai orokorraren testuinguruan dokumentuak duen garrantzia baloratuko duen ondorio laburra eskaintzea.

TESTUAK

Testuaren sailkapena
Testu historikoa adi-adi irakurri ondoren, modu laburrean sailkatu behar da, ondorengo alderdiak azpimarratuz.

Iruzkina
Zatirik garrantzitsuena da, bertan azterketaren atalean adierazitako testuko ideiak garai horretako gertaera historikoekin erlazionatu beharko baitira. Ondorengo urratsak jarrai daitezke: